زمین شناسی اقتصادی

زمین شناسی اقتصادی

نقش ساختارهای گسلی در جایگزینی کانی‌ سازی و جدایش رگه‌ های معدنی در محدوده معادن زیزگان و آمره، جنوب‌ شرق تفرش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی تکتونیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد، گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
بررسی تفسیری ساختارهای زمین‌شناسی از ارکان اصلی عملیات اکتشافی ذخایر معدنی است. با توجه به ارتباط فضایی کانه‌زایی‌های رگه‌ای با پهنه‌های گسلی، این پژوهش به پی‌جویی چنین ارتباطی در مناطق معدنی زیزگان و آمره واقع در کمربند آتشفشانی ارومیه- دختر پرداخته است. گسل‌ها در این کمربند نقشی مهم به ‌عنوان کنترل‌کننده جایگزینی کانه‌زایی و جابه‌جایی رگه‌های معدنی دارند. آثار معدنی فلزی و غیرفلزی شناسایی‌شده در این معادن اغلب کانی‌های فلزی سرب و روی به صورت رگه‌ای و در واحـد‌هـای سـنگی تـوف، آندزیت و توف آندزیتی- بازالتی ائوسن هستند. برداشت‌های میدانی از ارتباط فضایی کانی‌زایی و ساختارهای گسلی نشان‌داد که رگه‌های معدنی اغلب تحت‌تأثیر گسلش راستالغز راست‌گرد تزریق و جای‌گیری شده‌اند. این گسل‌های راست‌گرد و رگه‌ها توسط گسل‌های جوان‌تر چپ‌گرد قطع و جابه‌جا شده‌اند. نتایج بیانگر آن است که گسل‌های راستالغز راست‌گرد و چپ‌گرد به ترتیب در جای‌گیری و جا‌به‌جایی رگه‌های معدنی در مناطق معدنی زیزگان و آمره نقش به سزایی دارند.
کلیدواژه‌ها

Blenkinsop, T.G., Oliver, N.H.S., Dirks, P.G.H.M., Nugus, M., Tripp, G. and Sanislav, I., 2020. Structural Geology Applied to the Evaluation of Hydrothermal Gold Deposits. In: J.V. Rowland and D.A. Rhys (Editors), Appled structural geology of ore-forming hudrothermal systems, Society of Economic Geologists, V. 21, pp. 1–23. https://doi.org/10.5382/rev.21.01
Fossen, H., 2010. Extensional tectonics in the North Atlantic Caledonides: a regional view. In: D.L. Law, R.W.H. Butler, R.E. Holdsworth, M. Krabbendam and R.A. Strachan (Editor), Continental Tectonics and Mountain Building: The Legacy of Peach and Horne, Geological Society, Londan, Special Publication, V. 335. https://doi.org/10.1144/SP335.31
 Hadjian, H., 1970. Geological map of Tafresh, scale1:100.000, Geological Survey of Iran. 
Johri, M.D., Zoback, M. and Hennings, P., 2014. A scaling law to characterize fault-damage zones at reservoir depths. AAPG Bulletin, 98(10)‌: 2057–2079. https://doi.org/10.1306/05061413173
Haddadpour, A., Mohammadi, R. and Golzar, H., 2012. Petrography, geochemistry and lead mineralization in the Hezarabad (Ashtian) region. Journal of Environmental Geology, 6(20): 49–63. Retrived November 10, 2025 from https://sanad.iau.ir/en/Article/931402
Hashemi, F., 2015. Mineralogy, geochemistry and genesis of the Varandan Ba- Pb- Cu deposit in the Urumieh-Dokhtar Zone, South of Kashan. M.Sc. Thesis, Shahrood University of Technology, Faculty of Earth Sciences, Shahrood, Iran,  251 pp. Retrived November 10, 2025 from https://shahroodut.ac.ir/en/thesis/thesis.php?thid=QE247
Hosseini, S.A. and Asghari, O., 2019. Multivariate geostatistical simulation on block-support in the presence of complex multivariate relationships: iron ore deposit case study. Natural Resources Research, 28(1): 125–144. https://doi.org/10.1007/s11053-018-9379-2
Kazemi, K., Kananian, A., Xiao, Y. and Sarjoughian, F., 2019. Petrogenesis of Middle-Eocene granitoids and their Mafic microgranular enclaves in central Urmia-Dokhtar Magmatic Arc (Iran): Evidence for interaction between felsic and mafic magmas. Geoscience Frontiers, 10(2): 705–723. https://doi.org/10.1016/j.gsf.2018.04.006
Khodaparast, S., Madanipour, S., Enkelmann, E., Hessami, K. and Nozaem, R., 2024. Time constraints on the late Cenozoic fault evolution along the northern margin of the Iranian Plateau in the Arabia‐Eurasia collision zone. Tectonics, 43(8): e2023TC008034.  https://doi.org/10.1029/2023TC008034
Micklethwaite, S., Ford, A., Witt, W. and Sheldon, H.A., 2015. The where and how of faults, fluids and permeability – insights from fault stepovers, scaling properties and gold mineralization. Geofluids, 15: 240–251. https://doi.org/10.1111/gfl.12102
Pezeshki Gharache, F., Mousivand, F., Rezaei-Kahkhaei, M. and Fardoost, F., 2021. Ore facies, mineralogy, alteration, geochemistry and genesis of the Vanakan (Sokan) barite-zinc-lead-copper deposit, north east of Semnan. Journal of Economic Geology, 13(1): 29–55. (in Persian with English abstrac) https://doi.org/10.22067/econg.v13i1.82657
Stöcklin, J., 1968. Structural history and tectonics of Iran: a review. AAPG bulletin, 52(7): 1229–1258.  https://doi.org/10.1306/5D25C4A5-16C1-11D7-8645000102C1865D
Sheykholeslami, M.R., Javadi, H.R. and Asadi, M., 2013. Iran Fault Map on Provincial Subdivisions. Geological Survey & Mineral Explorations of Iran (GSI), Tehran, Iran.
Yildırım, E., Yildırım, N., Dönmez, C. and Günay, K., 2021. Geology of the Yeşilyurt gold deposit: an example of low-angle normal fault related mineralization, Eastern Anatolia-Turkey. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 164: 261–279. https://doi.org/10.19111/bulletinofmre.797729
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 14 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 27 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 01 آذر 1404