منشأ رخداد معدنی سرب و روی توزلو (جنوب زنجان): شواهد زمین‌شناسی، کانه‌زایی و زمین‌شیمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

چکیده

کانه‌زایی سرب و روی توزلو در پهنه‌ای به طول حدود 250-300 متر و ضخامت حدود 50 متر درون واحدهای آهکی سازند قم رخ‌داده است. سیمای اصلی کانه‌زایی به شکل رگه- رگچه‌ای و پرکننده فضاهای خالی است که کانه‌زایی به‌صورت رگه‌های باریتی سرب و روی‌دار و یا کانی‌های بروزن‌زاد (سروزیت و اسمیت‌زونیت) مشاهده می‌شود. کانی‌سازی در توزلو به پنج مرحله قابل تفکیک است. مرحله اول کانی‌زایی شامل کربنات‌زدایی سنگ میزبان آهکی می‌باشد که با افزایش تخلخل و نفوذپذیری سنگ میزبان مشخص می‌شود. کانه‌زایی مرحله دوم شامل دولومیتی‌شدن سنگ میزبان آهکی همراه با اندکی پیریت است. مرحله سوم کانی‌زایی به‌صورت رگه- رگچه‌های باریتی و کلسیتی (کلسیت نسل دوم) سرب و روی‌دار می‌باشد. کانی‌سازی مرحله چهارم دربردارنده رگچه‌های تأخیری کلسیتی (کلسیت نسل سوم) بوده و کانی‌زایی مرحله پنجم مربوط به فرایندهای برون‌زاد می‌باشد. دگرسانی‌های موجود شامل کربنات‌زدایی، کربناتی ± سیلیسی، دولومیتی و کربناتی تأخیری می‌باشند. گالن و پیریت همراه با اندکی اسفالریت، کانی‌های معدنی و کلسیت، باریت و کوارتز کانی‌های باطله می‌باشند. اسمیت‌زونیت، سروزیت و گوتیت، در اثر فرایندهای برون‌زاد تشکیل شده‌اند. ساخت و بافت کانسنگ شامل انواع رگه- رگچه‌ای، برشی، دانه‌پراکنده، پُرکننده فضای خالی، گل‌کلمی، کاکلی، جانشینی و بازماندی می‌باشد. الگوی عناصر کمیاب خاکی بهنجارشده به کندریت برای نمونه‌های کانه‌دار و سنگ آهک‌های سالم و دگرسان‌شده مشابه است که می‌تواند بیانگر نقش عمده سنگ‌های میزبان در تمرکز عناصر کانه‌ساز باشد. این الگو برای نمونه‌های کانه‌دار مختلف تقریباً مشابه است که می‌تواند بیانگر تشکیل آنها از یک سیستم کانه‌زایی باشد. ویژگی‌های رخداد معدنی توزلو با کانسارهای اپی‌ترمال نوع سولفیداسیون متوسط قابل مقایسه است.

کلیدواژه‌ها


CAPTCHA Image

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 26 شهریور 1402
  • تاریخ دریافت: 16 اردیبهشت 1402
  • تاریخ بازنگری: 26 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش: 26 شهریور 1402