زمین شناسی اقتصادی

زمین شناسی اقتصادی

بررسی شرایط نهشت، محیط رسوبی و تعیین زایش افق بوکسیتی در کانسارهای مندان و ده نو، منطقه دهدشت، استان کهگیلویه و بویر احمد با استفاده از مطالعات کانی شناختی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
شهید چمران اهواز
چکیده
کانسارهای بوکسیت مندان و ده نو در فاصله 40 کیلومتری شمال‌شرقی شهرستان دهدشت در استان کهگیلویه و بویر احمد قرار دارند. بوکسیت این ناحیه به لحاظ زمانی مربوط به کرتاسه است و از دیدگاه ساختاری، در زون زاگرس چین‌خورده ساده قرار دارد. افق بوکسیتی بین دو سازند سروک و ایلام واقع گردیده است. هدف از این تحقیق، بررسی کانی‌شناسی، روابط بافتی، تعیین شرایط نهشت کانیهای بوکسیتی و ارتباط آن با منشا این کانسارها است. در این زمینه، مطالعات آزمایشگاهی شامل بررسی ویژگی‌ای بافتی و ترکیب کانی‌شناسی این افق با استفاده از مقاطع نازک و صیقلی و نتایج آنالیز پراش پرتو X (XRD) مدنظر قرار گرفت. کانسار مندان از طبقات بوکسیتی متوالی مختلف تشکیل شده است: از پایین (قاعده) به‌سمت بالا شامل بوکست سفید، خاکستری، سیاه، پیزولیتی و قرمز و زرد می‌باشد. در کانسار ده نو این توالی با عدم نهشت بوکسیت‌های سیاه و خاکستری تکرار می‌گردد. بوهمیت، دیاسپور، کائولینیت و کلسیت از کانیهای اصلی هر دو سکانس بوکسیتی (مندان و ده نو) می‌باشد. بافت شاخص هر دو کانسار، در لایه‌های مختلف بوکسیتی عبارتند از اوولیتی- پیزولیتی، اوئیدی- اسفروئیدی، پیزولیتی، پلیتومورفیک و شکل دروغین است. با توجه به حضور بوهمیت به‌عنوان شاخص‌ترین کانی غنی از Al در محیط فرسایشی و ناپیوستگیهای رسوبی چنین به نظر می‌رسد که زایش این کانسارها شدیداً تحت تأثیر فرسایش و ناپیوستگی صورت گرفته در سنومانین- تورنین در زاگرس است. وجود خرده‌های آواری در پیزولیت‌ها و اوئیدها شواهدی از انتقال را نیز نشان می‌دهد که بیانگر تشکیل اولیه بوکسیت به‌صورت برجا و سپس در اثر فرسایش به‌صورت تخریبی وارد حوضه رسوبی شده و بوکسیت کارستی را تشکیل داده است. با توجه به مطالعات میکروسکپی و نتایج XRD، در افق بوکسیتی مندان دو رخساره کانیایی تشخیص داده شد، که در شرایط محیطی متفاوت تشکیل شده‌اند 1) رخساره اکسیدان که شامل کانیهای بوهمیت، دیاسپور، هماتیت و کائولینیت است. 2) رخساره احیایی که شامل پیریت، کلریت و دیاسپور است. نبود افق بوکسیتی خاکستری و سیاه در کانسار ده نو، مبین وجود فقط یک محیط اکسیدان در این منطقه است.
کلیدواژه‌ها

[1]Bardossy G.Karst bauxite, “Bauxite Deposites on carbonate Rock”s. Developments in Economic Geology,14.Elsevier,.(1982).,441pp.
[2] Bogatyrev, B.A., Zhukov V.V., Tsekhovsky Yu.G., “Formation Condition and Regularities of Large and Superlarge Bauxite Deposits”. Lithology and Mineral Resources ,44. (2009).,135-151.
[3] Zarasvandi A.,Charchi A., Carranza E.J.M., “Karst bauxite deposits in the Zagros Mountain Belt ,Iran “.Ore Geology Reviews 34,( 2008).,521-532.
[4] بدری ع.، چرچی ع.،" پی جویی آنومالی های بوکسیت در استان خوزستان ومناطق مجاور"،. دانشگاه شهید چمران اهواز- معاونت پژوهشی، شماره طرح 327(1379،. 147 صفحه.
[5] زراسوندی ع.،" بررسی زمین شناسی، ژئوشیمی اندیسهای بوکسیتی کرتاسه در استان کهگیلویه بویر احمد"،. دانشگاه شهید چمران اهواز- معاونت پژوهشی، شماره طرح 628، (1387) 97 صفحه.
[6] Alavi M., “Regional StratigrapHy of The Zagros Fold Thrust Belt of Iran And Its Proforland And Evolution”. American Journal of Scence ,304. (2004),1-20.
[7] درویش زاده ع.،"زمین شناسی ایران، چینه شناسی، تکتونیک، دگرگونی و ماگماتیسم"، انتشارات امیرکبیرتهران، (1385)346 صفحه.
[8] نصیب پور ح.،" ژئوشیمی و ژنز کانسار بوکسیت هنگام (جنوب فیروز آباد)"،. پایان نامه، دانشگاه شیراز، (1379) 191 صفحه.
[9] Luskou M., Economou-Eliopulos M., “The role of microorganism on the mineralogical and geochemical characteristics of the Paranssos-Ghiona bauxite deposits, Greece., Journal of Geochmical Exploration 93. (2007).,67-77.
[10] رحیم پور بناب ح.، اسماعیلی د.،"پتروگرافی و ژنز کانسار بوکسیت جاجرم"،. مجله علوم دانشگاه تهران، جلد سی و سوم، شماره یک، (1386) ص 107-123.
[11]Mutakyahwa M.K.D., Kingura J.R.I., Murma A,H., “Geology and geochemistry of bauxite deposits lushoto District, Usambara Mountazania”. Journal of African Earth Siences 36 (2003) 357-369.
[12] شهریاری م.، "ذخایر بوکسیت کارستی (با بستر کربناته)"،. جهاد دانشگاهی دانشکده فنی دانشگاه تهران. (1365) 226 صفحه.
[13] حجازی ا.، زراسوندی ع.، زمانیان ح.،" شناسایی سنگ مادر ژئوشیمی کانساربوکسیت سرفاریاب"،. پایان نامه- دانشگاه آزاد اسلامی خرم آباد،(1387).ص 176 .
[14] Luskou M.Economou-Eliopulos M., “The role of microorganism on the mineralogical and geochemical characteristics of the Paranssos-Ghiona bauxite deposits, Greece”. Journal of Geochmical Exploration 93. (2007).,67-77.
[15] Bardossy G.Karst bauxite, “Bauxite Deposites on carbonate Rocks”. Developments in Economic Geology,14.Elsevier,.(1982).,441pp.
[16] زراسوندی ع.،" بررسی زمین شناسی، ژئوشیمی اندیسهای بوکسیتی کرتاسه در استان کهگیلویه بویر احمد"،. دانشگاه شهید چمران اهواز- معاونت پژوهشی، شماره طرح 628، (1387). 97 صفحه.
[17]Bardossy G., Aleva g.Y., “Lataritic bauxite, Akadema, Kiado, Bodapest”. (1990),646.
[18] Mutakyahwa M.K.D., Kingura ,J.R.I.Murma ,A,H., “Geology and geochemistry of bauxite deposits lushoto District,Usambara Mountazania”.Journal of African Earth Siences 36.(2003).,357-369.
[19]Valeton I., “Bauxite-Development in soil science”,Vol. 1,Elsevier,Amesterdam, (1972) 22 gp.
[20] شهریاری، م.، "ذخایر بوکسیت کارستی (با بستر کربناته) "،. جهاد دانشگاهی دانشکده فنی دانشگاه تهران. (1365) 226 صفحه.
[21] کریم پور م.، سعادت س.، "زمین شناسی اقتصادی کاربردی"، دانشگاه فردوسی مشهد (1381)ص 235.
[22] Dangig.A." Kaolinization of Bauxite : a study in the Valsenca Bauxite area. Yugoslavia. I.Alteration of matrix." Clays and Clay Minerals.vol.33.No.6, (1985).,517-524.
[23] Temur S., Kansun G., "Geology and petrography of the Masatdagi diasporic bauxites, Alanya, Antalya turkey ",Journal of Asian Earth sciences 27 (2006). 512-522.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.