نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: جلد ۱۰، شماره ۱، بهار و تابستان ۱۳۹۷، پیاپی ۱۸

عنوان مقاله: زمین شناسی، پتروگرافی، دگرسانی، کانی سازی و پتروژنز توده های نفوذی در محدوده اکتشافی هَمِچ، جنوب‌ غرب بیرجند XML


صفحات: 113-137

DOI: 10.22067/econg.v10i1.62625

چکیده
محدوده اکتشافی هَمِچ در شرق بلوک لوت و در فاصله ۸۵ کیلومتری جنوب‌غرب بیرجند واقع شده است. منطقه شامل برون‌زدهایی از سنگ¬های آذرین پالئوسن- ائوسن است که در برگیرنده طیف گسترده ای از توده های آذرین نیمه عمیق (دیوریت تا مونزونیت پورفیری) به‌همراه واحدهای نفوذی بازی، آتشفشانی حدواسط و سنگ‌های آذرآواری و رسوبی است. انواع دگرسانی آرژیلیک، سیلیسی، کوارتز- سرسیت- پیریت، پروپلیتیک و کربناته در محدوده اکتشافی قابل مشاهده است. کانی سازی در سطح به شکل پیریت پراکنده و رگه‌چه های اکسید‌ آهن و در عمق به‌صورت کانی سازی پراکنده پیریت، کالکوپیریت، گالن و اسفالریت و پیریت رگه‌چه ای دیده می شود. توده های نفوذی حدواسط از نوع کالک‌آلکالن پتاسیم بالا (K۲O بین ۴۲/۲ تا ۴ درصد) و توده های گابرو و گابرودیوریتی مربوط به دسته تولئیتی (K۲O بین ۱۵/۰ تا ۲۷/۰ درصد) است. توده های نفوذی منطقه همه از نوع متاآلومینوس است و در دسته مگنتیت (نوع I) طبقه بندی می‌شوند. نمودارهای عنکبوتی بیانگر غنی شدگی توده های نفوذی حدواسط از عناصر LREE، LILE و تهی شدگی از عناصر HREE به‌همراه مقدار جزئی ناهنجاری منفی Eu (۸۱/۰ تا ۰۲/۱) و حضور ناهنجاری مثبت Sr است که نشان‌دهنده حضور کم و یا نبود پلاژیوکلاز در سنگ منشأ به‌عنوان کانی باقی‌مانده و وجود شرایط ذوب در حالت اکسیدان است. پایینبودن نسبت N(La/Yb) در سنگ‌های نفوذی محدوده همچ (۸۵/۶ تا ۷۲/۹) می تواند بیانگر درجه پایین ذوب‌بخشی گوشته اولیه باشد. تهی شدگی Nb به‌همراه نسبت بالای Zr/Nb نشان‌دهنده اشتقاق ماگما از پوسته اقیانوسی با میزان آلودگی پوسته ای کم است. ماگمای مولد توده های نفوذی حدواسط از حدود ۱ تا ۵ درصد ذوب‌بخشی اسپینل- گارنت لرزولیت (با مقدار کم گارنت) در عمق حدود ۶۵ تا ۶۷ کیلومتری گوشته بالایی و توده های بازی از ۵ تا ۲۰ درصد ذوب‌بخشی اسپینل لرزولیت (گوشته تهی‌شده) تشکیل شده‌‌اند. در نمودارهای پتروژنیک و تعیین محیط تکتونوماگمایی، توده‌های نفوذی در جایگاه زمین‌ساختی کمربند آتشفشانی زون فرورانش (VAG۱) قرار می گیرند. تنوع واحدهای نیمه عمیق با ماهیت کالک‌آلکالن پتاسیم بالا، گسترش و نوع دگرسانی ها و کانی سازی سولفیدی پراکنده و رگه‌چه ای در محدوده، نشانه هایی از وجود سیستم پورفیری در عمق است.

کلمات کلیدی:   زمین شناسی; دگرسانی; کانی سازی; پتروژنز; مس پورفیری; هَمِچ، بیرجند; بلوک لوت

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: in Persian with English abstract
دانلود : 8

بازدید: 5

تاریخ دریافت: 1395/11/26 , تاریخ پذیرش: 1396/03/30 , تاریخ انتشار: 1397/02/03

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )