دانشگاه فردوسی مشهد زمین شناسی اقتصادی 2008-7306 1 1 2010 01 21 Petrology, Magnetic susceptibility, Tectonic setting and mineralization associated with Plutonic and Volcanic Rocks, Eastern Bajestan and Taherabad, Iran پترولوژی، آلتراسیون و کانی سازی توده های نفوذی مناطق طاهرآباد و بجستان 83 100 27036 10.22067/econg.v1i1.3674 FA ملیحه قورچی روکی فردوسی مشهد سعید سعادت آزاد اسلامی واحد مشهد 0000-0002-3917-3545 علیرضا عاشوری فردوسی مشهد Journal Article Study area is located in district of Bajestan and Ferdows cities, NE of Iran. Structurally, this area is part of Lut block. The oldest exposed rocks, to the north of intrusive rocks and in Eastern Bajestan, are meta-chert, slate, quartzite, thin-bedded crystalline limestone and meta-argillite. The sedimentary units are: Sardar Formation (Carboniferous), Jamal Formation (Permian), Sorkh Shale and Shotori Formations (Triassic), carbonateous rocks (Cretaceous) and lithostratigraphically equivalent to Kerman conglomerate (Cretaceous-Paleocene) are exposed in this area. Based on relative age, magmatism in eastern Bajestan and Taherabad started after Late Cretaceous and it has been active and repeated during Tertiary time. At least, three episodes of volcanic activities are recognized in this area. The first stage was mainly volcanic flow with mafic composition and minor intermediate. The second episode was mainly intermediate in composition. The third stage was changed to acid-intermediate in composition. Since the plutonic rocks intruded the volcanic rocks, therefore they may be Oligo-Miocene age. Bajestan intrusive rocks are granite-granodiorite-quartz monzonite. Taherabad intrusive rocks are diorite-quartz diorite- monzonite-latite. Bajestan intrusive rocks are reduced type (ilmenite series) and Taherabad intrusive rocks are oxidized type (magnetite series).Based on geochemical analysis including trace elements, REE and isotopic data, Bajestan intrusive rocks formed in continental collision zone and the magma has crustal origin. Taherabad intrusive rocks were formed in subduction zone and magma originated from oceanic crust. Taherabad intrusive rock has exploration potential for Cu-Au and pb. منطقه مورد مطالعه در جنوب باختر استان خراسان رضوی و در محدوده شهرستانهای بجستان و فردوس واقع شده است. از نظر ساختاری، ناحیه مورد نظر در بخش شمالی بلوک لوت قرار گرفته است. قدیمی ترین واحد سنگی شامل متاچرت، اسلیت، کوارتزیت، آهک کریستالین نازک لایه و متا آرژیلیت در شمال توده های نفوذی خاور بجستان رخنمون دارد. سازند سردر (کربونیفر)، سازند جمال (پرمین) و سازندهای سرخ شیل و شتری (تریاس) به همراه واحدهای کربناته (کرتاسه) و واحد چینه سنگی معادل کنگلومرای کرمان (کرتاسه تا پالئوسن)، مجموعه واحدهای رسوبی منطقه مورد مطالعه را تشکیل می دهند. براساس سن نسبی، ماگماتیسم در خاور بجستان و طاهرآباد بعد از اواخر کرتاسه شروع و در مقاطع زمانی مختلف در ترشیاری تکرار شده است. دست کم سه مرحله فعالیت آتشفشانی در این منطقه شناسایی شده است. اولین مرحله به صورت گدازه های آتشفشانی با ترکیب مافیک و به طور محدود، حدواسط دیده می شود. دومین مرحله دارای ترکیب بیشتر حد واسط است و در مرحله سوم ترکیب ماگما به تدریج از حد واسط به سمت اسیدی تغییر کرده است. توده های نفوذی بجستان و طاهرآباد در سنگهای آتشفشانی نفوذ کرده اند و به احتمال به لحاظ سنی مربوط به الیگومیوسن هستند. ترکیب غالب توده های بجستان گرانیت، گرانودیوریت و کوارتزمونزونیت و توده های طاهرآباد دیوریت ـ کوارتز مونزونیت ـ کوارتز دیوریت ـ لاتیت است. گرانیتهای بجستان از نوع احیایی (سری ایلمینیت) هستند و توده های نفوذی طاهرآباد از نوع اکسیدان (سری مگنتیت می باشند. بر مبنای ژئوشیمی عناصر جزئی ـ کمیاب و آنالیز ایزوتوپی توده های بجستان منشأ پوسته قاره ای داشته و موقعیت تکتونیکی زمان تشکیل، زون تصادم قاره ای بوده است. توده های طاهرآباد در زون فروانش تشکیل شده و منشأ ماگما پوسته اقیانوسی بوده است. نواحی متعدد کانی سازی مس ـ طلا و سرب در منطقه شناسایی شده است. https://econg.um.ac.ir/article_27036_a560821217fdeb2bb8f4921f526dcf50.pdf