نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: جلد ۵، شماره ۱، بهار و تابستان ۱۳۹۲، پیاپی ۸

عنوان مقاله: بررسی فرآیندهای اولیه و ثانویه در کانسار منگنز نصیرآباد، جنوب نیریز، با استفاده از کانی شناسی و زمین شیمی ایزوتوپ های سرب


صفحات: 37-47

DOI: 10.22067/econg.v5i1.22888

چکیده
کانسار منگنز نصیرآباد در استان فارس، در هشت کیلومتری جنوب‌غرب نیریز و در پنج کیلومتری جنوب نصیرآباد قرار دارد. این منطقه از لحاظ ساختاری در بخش جنوب‌شرقی زون زاگرس رانده‌شده واقع شده است. کانه زایی منگنز در این منطقه به‌صورت لایه های منگنزدار و نودول های منگنز است که به‌صورت بین‌لایه ای با نهشته های چرتی زون رادیولاریتی پیچکان قرار دارد. در این مطالعه، کانی شناسی و زمین شیمی اورانیم، توریم و ایزوتوپ های سرب به‌منظور بررسی فرآیندهای اولیه و ثانویه به‌کار گرفته شد. بدین‌منظور، علاوه بر مطالعات پتروگرافی و XRD، برای سنجش اورانیم، توریم و ایزوتوپ های سرب، از آنالیز ICP-MS استفاده شد. جدایش شدید فازهای آهن و منگنزدار و نبود فازهای کانیایی آهن دار در مطالعات XRD، حضور بلورهای تودوروکیت به‌صورت همزمان زایش با کوارتز، نسبتهای بالای U/Th در تعدادی از نمونه ها و نمودار توریم در مقابل اورانیم، نشان‌دهنده ورود سیالات گرمابی منگنزدار به حوضه رسوبی کانسار منگنز نصیرآباد است. وجود پیرولوزیت به‌صورت جانشینی در پوسته رادیولاریت‌ها، پرکننده حفرات سنگ میزبان، احاطه‌کننده باطله و پرکننده شکستگیها در تعدادی از نمونه ها، اثبات‌کننده تأثیرگذاری فرآیندهای برون زاد ثانویه بر کانه زایی اولیه گرمابی است. وجود مقادیر غیریکنواخت ۲۰۶Pb/Pb۲۰۴، ۲۰۷Pb/Pb۲۰۴ و ۲۰۸Pb/Pb۲۰۴ نشان‌دهنده نبود فرآیندهای یکنواخت گرمابی در حوضه رسوبی است و حاکی از مخلوط‌شدگی ایزوتوپ های سرب سیال گرمابی با ایزوتوپ های سرب از منشأ ثانویه می‌باشد. وجود ضرایب همبستگی قوی میان مقادیر مطلق ایزوتوپ های رادیوژنیک سرب و عناصر نامحلول با میدان پایداری بالا (HFSE) مانند ۲۰۷Pb در مقابل Nb (۸۱/۰r=)، ۲۰۷Pb در مقابل TiO۲ (۹۳/۰r=)، ۲۰۷Pb در مقابل Th (۷۹/۰r=) و همچنین همبستگی قوی این عناصر با پاره ای از اجزای مافیک مانند ۲۰۸Pb در مقابل Fe۲O۳ (۹۴/۰r=) و Th در مقابل MgO (۸۶/۰r=) نشان دهنده ورود سرب رادیوژنیک همراه با مواد آواری مافیک به حوضه رسوبی است. وجود روند خطی مشابه میان نسبتهای ۲۰۶Pb/Pb۲۰۴ در مقابل ۲۰۸Pb/Pb۲۰۴ و ۲۰۷Pb/Pb۲۰۴ در نودول ها و لایه های منگنزدار، بیانگر وجود شرایط زمین شیمیایی یکسان در شکل‌گیری نودول ها و لایه های منگنزدار است و نشان می دهد فرآیند های شست‌و‌شو و نهشت دوباره منگنز، تأثیری در تغییر نسبتهای ایزوتوپی نداشته اند.

کلمات کلیدی:   منگنز; نصیرآباد; کانی‌ شناسی; زمین شیمی ایزوتوپ سرب


Fatal error: Call to a member function getCount() on a non-object in /var/www/jm/cache/t_compile/%%38^38D^38D7420B%%article.tpl.php on line 154